قطب الدين محمود بن ضياء الدين مسعود الشيرازي

814

درة التاج ( فارسى )

بعد از وجود ممكنى ديگر ، و ثانى واجب بأوّل نباشذ . و ازين لازم نيايد « 1 » كى هر ممكنى ازلىّ باشذ - بسبب دوام علّت موجبهء او ، بسبب وجوب وجود او . و اين وقتى لازم آمذى - كى او را شرطى معدّ نبودى - كى واجب شدى بعد ازو بعلّت موجبه ، و آن واجب است لذاته ، جنانك در هر حادثى . و واجب نشود از وجوب هر ممكنى بواجب الوجود - كى حركات ثابت باشند - بسبب ثبات علّت آن ، جه ثبات آن ممكن نيست از آن روى كى حركت است ، جه مفهوم از حركت آنست كى مفهوم از لا ثبات . و ازين است « 2 » كى جايزست انعدام ممكن قابل ثبات ، جون مركّبات عنصرىّ - بر وجهى كى شناختى آن را . و آن از بهر آنست كى « 3 » وجوب جيزى كى اين شأن او باشذ بواجب الوجودست و لكن به شرطى « 4 » عدمى كى مؤثّر باشذ در مركبى كى معلول اوست - تأثيرى كى مناسب او باشد ، و جون شرط مرتفع شوذ معلول مركّب مرتفع شود بارتفاع آنج شرط عدمى تأثير كرده بوذ آن را . طريق نهم - آنست كى : ما مىدانيم « 5 » كى در وجود موجودى است كى او را ثباتى است جون جرمى كى حامل حركت است ، و از آن نفسى « 6 » كى محرّك افلاك است و هيولى و جوهرى كى مدرك ذات خودست در انسان و غير آن ، و همجنين هر حادثى از آنها كى ما وراء حركت است ، جه آن حدوث او ، غير « 7 » آن بطلان او باشد ، و ميان آنين زمانى باشذ كى آن زمان ثبات اوست . و علل ثبات مجتمع است ، جه شىء ثابت نشود با زوال مثبت او ، و مجموع ممكنات ثابته ممكنى است ثابت ، بس ثبات او به غير او واجب شود ، و الّا ثبات او بذات خوذ باشذ ، بس واجب باشذ لذاته - با آنك ممكن است لذاته ، و اين محال است . و آن غير لابدّ باشذ كى واجب باشذ لذاته ، -

--> ( 1 ) - ببايد - م . ( 2 ) - و از نسبت - ط . ( 3 ) - كى كى - اصل . ( 4 ) - شرطى - م . ( 5 ) - مىبابم - م ( 6 ) - كذا فى جميع النسخ و الظاهر : و نفسى . ( 7 ) - و غير - م .